Niedawne badania wykazały, że dzieci, których mamy miały niedobór witaminy B12 podczas ciąży są narażone na większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2, a także na inne poważne problemy związane z metabolizmem.

Jeśli kiedykolwiek miałaś uczucie zmęczenia i ogólny brak energii, bardzo możliwe, że masz niedobór witaminy B12. Kilka pozornie niepowiązanych objawów takich jak słaba pamięć, duszność, utrata smaku i węchu, depresja i mrowienie w kończynach, może być wskazówką, że należy zbadać poziom B12.

Witamina B12 naturalnie występuje w żywności pochodzenia zwierzęcego takiej jak jaja, mleko, ser, jogurt, mięso, ryby i drób. Witaminę B12 jako kobalaminę stosuje się w suplementach i dodatkach do żywności. Jest to witamina, którą musisz dostarczyć z zewnątrz, Twój organizm nie jest w stanie jej sam wyprodukować.

Niedobór witaminy B12 może spotkać każdego, nie tylko weganina czy wegetarianina

Istnieje powszechna opinia, że niedobory witaminy B12 to przypadłość tylko wegan i wegetarian. Również wśród lekarzy, którzy jeśli zlecą Ci badanie poziomu witaminy B12 we krwi to tylko z tego powodu, że nie jesz mięsa.

Współczesna konwencjonalna hodowla zwierząt często bardzo ogranicza ich wypas na polu, tym samym zwierzęta nie spożywają witaminy B12 pochodzącej bezpośrednio z gleby. A potem ich mięso i mleko również pozbawione jest tej cennej witaminy. Suplementacja jest więc ważna dla wszystkich.

Dlaczego B12 jest tak ważna?

Witamina B12 jest niezbędna dla wielu funkcji w całym organizmie:

  • produkuje hormony nadnerczy
  • metabolizuje kwas foliowy
  • metabolizuje tłuszcze i węglowodany
  • tworzy czerwone krwinki
  • wspomaga absorpcję żelaza
  • wspomaga płodność
  • pomaga w trawieniu
  • wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego

Niedobór witaminy B12 – błędne koło

Badania przeprowadzone przez profesora Ponnusamy Saravanan z Warwick Medical School, University of Warwick z Wielkiej Brytanii wykazały, że dzieci matek, które miały niedobór witaminy B12 w ciąży wykazują większą oporność na insulinę, co automatycznie zwiększa ich ryzyko cukrzycy typu 2 w późniejszym życiu.

Naukowcy zauważyli również związek między niedoborem witaminy B12 a niskim poziomem leptyny, czyli hormonu sytości, który powoduje, że jak poczujesz się najedzona to nie chcesz jeść więcej. Niestety czasem hormon ten szwankuje i zwykle grube osoby mają go za mało, co automatycznie powoduje, że jedzą więcej. Badanie pokazało również, że dzieci matek z niedoborem witaminy B12, miały wyższe niż normalnie poziomy leptyny. Sugeruje to, że niedobór witaminy B12 matki niekorzystnie programuje gen leptyny.

Dr Saravanan stwierdza i to każda kobieta w ciąży może przyjąć za swoje motto:

„Środowisko odżywcze matki może trwale zaprogramować zdrowie dziecka.

Wiemy, że dzieci urodzone przez matki niedożywione lub matki z nadwagą są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca typu 2, a także widzimy, że niedobór B12 u matki może mieć wpływ na metabolizm tłuszczów u dziecka”

Jakie są wnioski z tego badania?

Naukowcy uważają, że obecna rekomendacja co do poziomów B12 powinna zostać zwiększona – szczególnie właśnie dla ciężarnych kobiet.

Ile witaminy B12 jest potrzebne?

Dostaję od Was zapytania ile tej witaminy B12 właściwie trzeba brać, jak sprawdzić jej niedobór.

I ile muszą jej brać dzieci, żeby było dobrze.

Oficjalne dane są następujące:

Amerykański National Institute of Health (NIH) oraz Polski Instytut Żywności i Żywienia zalecają następujące dzienne dawki witaminy B12:

  • 0,9 μg od 1 do 3 lat
  • 1,2 μg od 4 do 6 lat
  • 1,8 μg od 6 do 9 lat
  • 1,8 – 2,4 μg od 9 do 14 lat
  • 2,4 μg powyżej 14 roku życia
  • 2,6 μg dla kobiet w ciąży
  • 2,8 μg dla kobiet karmiących piersią

Klinika Mayo – dla niemowląt zaleca takie dawkowanie – 0,4 mikrogramów do 6 miesiąca życia i 0,5 mikrogramów od 7 do 12 miesięcy.

To RDA – czyli Recommended Dietary Allowance (Rekomendowana Dawka) – jest zdefiniowana jako „średni dzienny poziom spożycia wystarczający do spełnienia wymagania żywieniowego prawie wszystkich (97% – 98%) zdrowych osób.”

Wydaje się jednak, że RDA w przypadku witaminy B12 jest za niska. Artykuł American Journal of Clinical Nutrition 2010 mówi, że aktualna wartość opiera się głównie na badaniu z 1958, które brało pod uwagę zaledwie 7 pacjentów, więc trochę to mało wiarygodne.

Nowsze badania sugerują jednak, że człowiek potrzebuje znacznie więcej witaminy B12. Wyniki badań opublikowanych w The American Journal of Clinical Nutrition w 2010 roku wskazują, że u osób o normalnej absorpcji spożywanie dopiero między 4-7 ug witaminy B-12 jest związane z odpowiednim poziomem witaminy B12, a zalecana dawka 2,4 mikrograma jest niewystarczająca dla uzyskania optymalnego poziomu witaminy B12 nawet u zdrowej populacji między 18 a 50 rokiem życia. Inne badania sugerują nawet poziomy do 20,7 mikrogramów dziennie.

Ile więc musisz tej witaminy brać?

Tu ważną sprawą jest jeszcze kwestia przyswajalności. Zaledwie 1-2 % doustnie podanej witaminy B12 jest wchłaniane przez organizm. Tak więc aby uzyskać 10 mikrogramów dziennie powinnaś przyjmować 1000 mikrogramów doustnie. Czyli aby dostarczać organizmowi między 4 a 20,7 mikrogramów trzeba przyjmować między 400 a 2 070 mikrogramów.

Co najważniejsze witamina B12 jest rozpuszczalna w wodzie i praktycznie nie da się jej przedawkować. Organizm pobiera tyle ile potrzebuje i wypłukuje resztę. Jedynym znanym skutkiem ubocznym przedawkowania witaminy B12 jest forma trądziku, ale to występuje bardzo rzadko.

 

Objawy niedoboru witaminy B12:

  • zmęczenie wynikające z niedoboru tlenu we krwi, dlatego, że witamina B12 odgrywa kluczową rolę w produkcji czerwonych krwinek, które transportują tlen ogóle w całym organizmie. Mając bardziej dotlenioną krew – czujesz, że masz więcej energii.
  • niepokój i depresja gdyż braki witaminy B12 powodują obniżenie poziomu serotoniny, neuroprzekaźnika związanego z odczuwaniem szczęścia oraz dopaminy, regulatora nastroju.
  • niski poziom witaminy B12 może nawet prowadzić do paranoi, urojeń i halucynacji
  • zdrętwiałe kończyny, mrowienie w rękach, nogach i stopach, co może wskazywać na możliwość uszkodzenia nerwów
  • żółte zabarwienie skóry spowodowane niską ilością czerwonych krwinek w organizmie co uwalnia żółty pigment
  • gładki język z mniejszą ilością brodawek
  • rozmazane lub podwójne widzenie
  • problemy z pamięcią

A co z dziećmi?

Według Sally M Pacholock autorki książki „Could it be B12?”:

„Niedobór B12 poważnie uszkadza mózg setek dzieci każdego roku, a nowe badanie pokazuje, że mogą pojawić się subkliniczne deficyty psychiczne u dziesiątek tysięcy więcej.

W niektórych przypadkach dzieci doznają nieodwracalnego uszkodzenia mózgu, ponieważ mają wrodzone wady metabolizmu witaminy B12, których lekarze nie potrafią zidentyfikować. W innych przypadkach, winne są przede wszystkim czynniki środowiskowo-dietetyczne. Najczęstszym powodem niedoboru witaminy B12 u niemowląt i małych dzieci jest niedobór w diecie matki w okresie ciąży, co zazwyczaj zaczyna powodować widoczne objawy u niemowląt karmionych piersią w wieku od czterech do ośmiu miesięcy. Niestety, lekarze wiedzą zbyt mało o nabytych lub wrodzonych problemach z witaminą B12. Rodzice także często nie są świadomi, że karmienie piersią dzieci w okresie niemowlęctwa i zapewnianie im zdrowych posiłków, gdy są starsze, nie gwarantuje, że będą bezpieczni.”

Autorka książki opowiada o małej dziewczynce, która do 8 miesiąca życia rozwijała się zgodnie z planem, aż nagle zaczęły się problemy. Dziewczynka przestała mówić, stać i bawić się swoimi zabawkami. Przestała reagować na ludzi wokół niej i ostatecznie nie mogła nawet usiąść. Jej ramiona się wykręcały (znak, że niedobór B12 dotknął jej układu nerwowego) i przestała rosnąć.

Lekarze dziewczynki rozważali wiele diagnoz, ale brakowało tej jednej prostej, która mogłaby dać jej szansę na normalne życie. Dopiero gdy miała 14 miesięcy, rodzice znaleźli nowego lekarza, który połączył wszystko w jedną całość i kazał zbadać poziom witaminy B12 u matki i u dziecka. U matki rozpoznano bardzo niski poziom witaminy B12, a u dziecka jej zapasy zostały całkowicie wyczerpane. Suplementacja witaminą B12 doprowadziła do szybkiej poprawy i dziewczynka z powrotem zaczęła się normalnie rozwijać.

Więc jeśli karmisz dziecko piersią pamiętaj o suplementacji B12, a jak już przestaniesz – niezbędne jest wprowadzenie suplementacji także dla dziecka.

W przypadku silnej anemii – suplementacja doustna może nie być wystarczająca i konieczne będzie dożylne podawanie witaminy B12.

Jeśli jesteś w ciąży, karmisz lub planujesz zajść w ciążę w najbliższym czasie dobrze jest zbadać poziom witaminy B12 w surowicy krwi lub w badaniu moczu. Kobiety z niedoborem witaminy B12 są narażone na nawracające poronienia, przedwczesne porody i opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego. Dziecko rozwijające się w brzuchu musi mieć obfite ilości B12, tak więc suplementacja w ciąży, a najlepiej jeszcze na długo przed – jest konieczna.

U mężczyzn brak witaminy B12 wpływa z kolei na jakość nasienia. Działa ona więc na obie strony potrzebne do poczęcia dziecka.

U dziecka, które mają jakiekolwiek niewyjaśnione zaburzenia rozwojowe powinien natychmiast być zbadany poziom witaminy B12. Jeśli niedobór wykryje się odpowiednio wcześnie – łatwo temu zaradzić. Jeśli jednak problem pozostanie nierozpoznany przez dłuższy czas – możliwe są trwałe uszkodzenia i problemy rozwojowe.

Objawy niedoboru B12 u dzieci:

  • uszkodzenie mózgu
  • zaburzenia rozwojowe
  • problemy z uczeniem się
  • deficyty pamięci
  • spadki IQ
  • zmęczenie
  • zmiany nastroju
  • słabe mięśnie
  • paraliż
  • zaburzenia psychiczne
  • ślepota
  • problemy psychiczne i poznawcze
  • objawy podobne do tych obserwowanych w przypadku autyzmu: izolowanie się, utrata mowy i umiejętności społecznych, zaburzenia ruchowe

Jak sprawdzić poziom B12?

Objawy niedoboru nie zawsze są szybko widoczne, dodatkowo nie są takie jednoznaczne.

Dla własnego bezpieczeństwa i dla dobra Twojego dziecka powinnaś sprawdzić poziom witaminy B12. Są dwie podstawowe metody – badanie krwi oraz badanie moczu. Jednak wynik tego pierwszego badania nie jest do końca miarodajny gdyż test mierzy także witaminę B12, której organizm może nie używać, a niedobór kliniczny w komórkach może występować nawet wtedy, gdy poziom witaminy B12 we krwi jest normalny. Jeśli robić badanie z krwi to tylko HoloTC co oznaczy poziom biologicznie dostępnej witaminy B12.

Bardzo dobrym i miarodajnym badaniem jest zbadanie w moczu stężenia różnych produktów przemiany materii, które zmieniają się wraz z pojawieniem się w komórkach niedoboru witaminy B12 – mianowicie stężenie homocysteiny i kwasu metylomalonowego (badanie MMA).

Jeśli poziom MMA/g kreatyny będzie poniżej 2 mg – to jest ok, jeśli natomiast wychodzi powyżej 2 mg MMA/g kreatyny – to jest niedobór.

DISCLAIMER:

Moje artykuły to osobiste przemyślenia na temat szeroko pojętej tematyki zdrowotnej na bazie informacji z jak najlepiej wybranych źródeł oraz własnego doświadczenia. Nie zastępują profesjonalnej porady lekarskiej. Pamiętaj – o swoim zdrowiu i zdrowiu swoich dzieci decydujesz Ty sam.

Źródła:

http://www.b12-vitamin.com/overdose/

https://www.eurekalert.org/pub_releases/2016-11/uow-mbd110316.php

http://ajcn.nutrition.org/content/91/3/571.full

http://www.b12-vitamin.com/overdose/

http://www.b12-vitamin.com/urine-test/

http://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2009/05/19/warning-potentially-life-threatening-vitamin-deficiency-affects-25-percent-of-adults.aspx

http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/vitamin-b12/dosing/hrb-20060243

https://www.researchgate.net/profile/Sonja_Rasmussen/publication/12179941_Vitamin_B12_deficiency_in_children_and_adolescents/links/568fd04f08aecd716aedbc48.pdf

„Could it be B12?” Sally M Pacholock