Migrena nie jest tylko zwykłym intensywnym bólem głowy. To ból tętniący, naprawdę nie do wytrzymania, zwykle obejmujący tylko jedną stronę głowy, ból, który nie pozwala nic robić tylko leżeć. Często towarzyszą mu nudności, wymioty i wrażliwość na światło oraz dźwięki. Atakuje zarówno dorosłych jak i dzieci, szczególnie te których rodzice cierpią na bóle migrenowe.

Badania wykazały zaskakujące związki pomiędzy migreną, a jedzeniem. Niektóre pokarmy mogą powodować migreny, podczas gdy inne mogą im zapobiegać lub nawet je leczyć. Na przykład kawa może czasem wywołać migrenę, a pokarmy bogate w magnez, wapń, złożone węglowodany i błonnik mogą wręcz ją leczyć. Niektóre badania sugerują, że imbir – zwykła przyprawa kuchenna – może pomóc w zapobieganiu i leczeniu migreny bez żadnych skutków ubocznych charakterystycznych dla leków. Zioło feverfew czyli złocień maruna skutecznie zapobiega migrenom w badaniach z zastosowaniem placebo. Pomocny może okazać się również lepiężnik.

Bezwzględnie należy skonsultować się z lekarzem w celu oceny bólu głowy, zwłaszcza w przypadku, gdy bóle głowy są dla Ciebie lub Twojego dziecka nowe, są wyjątkowo ciężkie lub trwałe lub towarzyszą im którekolwiek z tych cech:

  • gorączka
  • zmiana siły, koordynacji lub zmysłów
  • ból szyi lub pleców
  • przewlekłe wyczerpanie z bólem mięśni lub stawów
  • senność
  • trudności z myśleniem lub koncentracją
  • postępujące pogarszanie się w czasie
  • ból głowy po obudzeniu się
  • ból głowy po urazie głowy

Dieta migrenowa

Wyzwalacze migreny

W 1983 roku naukowcy z Hospital for Sick Children in London ogłosili swoje wyniki badań 88 dzieci z ciężkimi migrenami, które rozpoczęły dietę eliminacyjną. W tej grupie 78 pozbyło się migren całkowicie, a u 4 zanotowano znaczną poprawę. Ponadto, ograniczona została ilość napadów drgawkowych, które towarzyszyły bólom migrenowym u niektórych dzieci. Po wprowadzeniu z powrotem migrenowych pokarmów – bóle wróciły u znacznej większości dzieci (tylko u 8 nie). Potem znowu wyeliminowano te pokarmy i sytuacja się poprawiła. Gdy w kolejnym teście do posiłków dodano sproszkowaną żywność wywołującą migreny bóle znowu powróciły.

Od tego czasu wiele innych badań potwierdziło, że czynniki dietetyczne mogą powodować migreny u dzieci i młodzieży.

Od 20 do 50 procent dorosłych doświadcza również zmniejszenia lub wyeliminowania bólu głowy przy zachowaniu diety eliminującej niektóre pokarmy działające jako wyzwalacze migreny.

Pokarmy bezpieczne dla migrenowców

Produkty bezpieczne pod kątem migreny, które praktycznie nigdy nie powodują bólów głowy ani innych bolesnych stanów to:

  • Ryż, zwłaszcza ryż brązowy
  • Gotowane zielone warzywa, takie jak brokuły, szpinak, boćwina
  • Gotowane warzywa pomarańczowe, takie jak marchew lub słodkie ziemniaki
  • Gotowane żółte warzywa, takie jak dynia
  • Gotowane lub suszone owoce bez cytrusowych: wiśnie, żurawina, gruszki, śliwki (ale NIE – owoce cytrusowe, jabłka, banany, brzoskwinie lub pomidory)
  • Woda: zwykła woda lub gazowana jest w porządku. Inne napoje – nawet herbatki ziołowe – mogą być wyzwalaczami.
  • Przyprawy: skromne ilości soli, syropu klonowego i ekstraktu wanilii są zwykle dobrze tolerowane

Migrenowe wyzwalacze

Wyzwalacze często powodują bóle głowy u osób podatnych. Podobnie jak wrażliwość na pokarm u alergików manifestuje się jako wysypka na skórze, cierpiący na migrenę mają reakcję w naczyniach krwionośnych i nerwach.

Oto popularne wyzwalacze migreny, znane również jako „Dirty Dozen” w kolejności od najsilniejszych do najsłabszych:

  1. nabiał (mleko odtłuszczone, mleko pełne, mleko kozie, jogurty, sery itp.)
  2. czekolada
  3. jajka
  4. owoce cytrusowe
  5. mięso (wołowina, wieprzowina, kurczak, indyk, ryby)
  6. pszenica (chleb, makaron itp.)
  7. orzechy i orzeszki ziemne
  8. pomidory
  9. cebula
  10. kukurydza
  11. jabłka
  12. banany

Niektóre napoje i dodatki są również są również czynnikami wyzwalającymi, w tym napoje alkoholowe (zwłaszcza czerwone wino), napoje kofeinowe (kawa, herbata i cola), glutaminian sodu, aspartam i azotyny.

Produkty żywnościowe, które nie znajdują się na żadnej z powyższych list można uznać za możliwe wyzwalacze, ale z niskim prawdopodobieństwem. Praktycznie każdy rodzaj pożywienia poza tym wskazanym na bezpiecznej liście może u danej osoby wywołać ból, aczkolwiek jest to zdecydowanie mniej prawdopodobne.

Test dwutygodniowy

Pierwszym krokiem do rozwiązania problemu migren jest sprawdzenie, czy powodują je te typowe czynniki. W tym celu po prostu unikaj pożywienia z listy migrenowej przez 2 tygodnie. Jednocześnie uwzględnij w diecie obfite ilości żywności o działaniu przeciwbólowym.

Jeśli zmiana diety spowoduje, że bóle głowy znikną lub staną się rzadsze, następnym krokiem będzie potwierdzenie, które dokładnie produkty są przyczyną migren. Aby to zrobić, wystarczy po prostu ponownie wprowadzać wyeliminowane produkty po kolei po jednym co drugi dzień.

Te dwa dni są po to, aby sprawdzić jak zareaguje Twój organizm. Zacznij od spodu listy (banany) i idź w górę do bardziej ryzykownych produktów spożywczych, pomijając te, których nie chcesz w ogóle spożywać. Możesz również sprawdzić dodatki i napoje – choć na tej liście nie ma niczego zdrowego i lepiej nie tylko ze względu na migreny ich nie spożywać. Wszystko, co powoduje ból głowy, należy ponownie wyeliminować. Następnie, po tygodniu lub dwóch, spróbuj podejrzanego pokarmu, aby się utwierdzić, że to właśnie Twój migrenowy wyzwalacz. Utrzymuj prostą dietę, tak aby można było wykryć wpływ każdego nowo dodanego pokarmu.

Mleko, produkty mleczne i jaja powinny całkowicie zostać wyeliminowane z Twojej diety. Oprócz tego, że należą do najgorszych czynników wyzwalających migrenę, mają one również tendencję do zakłócania równowagi hormonalnej, które właśnie przyczynia się do migren.

Jeśli dwa tygodnie diety anty-migrenowej nie ograniczą bólów głowy, następnym krokiem jest sprawdzenie, czy żywność, która nie znajduje się na liście typowych czynników powodujących migrenę, może powodować objawy. Tak dzieje się od czasu do czasu i faktycznie niektóre osoby są wrażliwe na kilka różnych pokarmów. Dieta eliminacyjna pomoże Ci rozwiązać ten problem.

Zacznij od przygotowania menu składającego się całkowicie z produktów bezpiecznych, unikając przez jakiś czas wszystkich innych. Kiedy objawy zanikną lub osłabną, co może zająć tydzień, możesz zacząć dodawać inne potrawy po jednej, co drugi dzień, aby zobaczyć, które z nich powodują objawy. Zjadaj dużo każdego z tych dodawanych produktów, aby można było stwierdzić objawy. Jeśli nie wystąpią – możesz bezpiecznie spożywać ten pokarm. Produkty z listy „Dirty Dozen” oraz podejrzane napoje i dodatki podawaj na samym końcu.

Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci zidentyfikować wyzwalacze:

  • żywność, która spowodowała ból głowy, zwykle spożywana była w ciągu trzech do sześciu godzin przed atakiem
  • żywność powodująca migreny to może być coś co lubisz najbardziej, na co masz największą ochotę
  • mogą to być pokarmy najmniej podejrzane
  • czasami ból głowy nie pojawia się, dopóki nie zostanie zjedzona duża ilość migreno-twórczego pokarmu
  • jeśli kilka pokarmów wywołuje u Ciebie migreny – wyeliminowanie jednego może w ogóle nie spowodować jakiejkolwiek różnicy, a to czasem prowadzi do przekonania, że żywność nie jest problemem
  • może się okazać, że będziesz mogła spożyć małą ilość pokarmu pobudzającego i nie będziesz mieć objawów bólu głowy, migrena może zostać wywołana dopiero większą ilością danego pożywienia.
  • Twój próg tolerancji może być inny w różnych momentach. Na przykład kobieta może normalnie być w stanie zjeść pół pudełka czekoladek bez problemu, ale kiedy jest przed okresem, pojedynczy kawałek czekolady może spowodować migrenę. Prawdopodobnie naturalne zmiany hormonów, które występują w ciągu miesiąca, wpływają na tę wrażliwość
  • W badaniach z krwi bardzo trudno znaleźć jest wrażliwość na jedzenie powodujące migreny

Zioło Feverfew – złocień maruna, wrotycz maruna

Jest znanym już w starożytności ziołem antymigrenowym. W antycznej Grecji złocień maruna stosowano do leczenia gorączki.

Naukowcy z City of London Migraine Clinic stwierdzili, że feverfew eliminuje około 2/3 migren w wybranej grupie pacjentów z bólem głowy, co jest podobne do skuteczności większości leków migrenowych. Jednakże, chociaż na niektóre osoby zioło to działa bardzo pozytywnie, inni nie odczuwają go wcale.

Feverfew można kupić w sklepach ze zdrową żywnością. Ilość, która okazała się zapobiegać migrenom w badaniach naukowych wynosi od 50 do 114 miligramów dziennie. Jednak większość lekarzy zaleca kapsułki zawierające około 250 miligramów feverfew dziennie na pusty żołądek.

Jeśli znajdziesz świeże liście, zwykle dawka wynosi od dwóch do trzech liści dziennie.

Wiele osób używało feverfew przez długi okres bez widocznych skutków ubocznych, a badania nie wykazały zagrożenia. Niemniej jednak, wydaje się, że nie została przeprowadzona wystarczająca ilość badań nad skutkami ubocznymi, stąd lepiej jednak unikać tego zioła w czasie ciąży i może na wszelki wypadek również podczas karmienia piersią.

Ponadto osoby z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować się z lekarzami w sprawie zażywania feverfew.

Jeśli nie masz takich problemów, nie jesteś w ciąży i nie karmisz piersią – możesz spokojnie zażywać feverfew bez żadnych ograniczeń czasowych.

Wyciąg z korzenia lepiężnika

Niemieckie badania wykazały z kolei, że wyciąg z korzenia lepiężnika zapobiega migrenie u dzieci i młodzieży. Naukowcy przebadali 108 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 z ciężkimi migrenami. Pacjentom podawano od 50 do 150 mg ekstraktu z korzenia lepiężnika w zależności od ich wieku. Po upływie czterech miesięcy, 77% pacjentów zgłaszało zmniejszenie częstości ataków migreny o co najmniej 50%. Częstotliwość ataku została zmniejszona o 63%. 91% pacjentów poczuło przynajmniej nieznaczną poprawę po 4 miesiącach leczenia

Co jeszcze możesz zrobić aby unikać migren?

  • minimalizuj zmiany hormonalne, unikając produktów pochodzenia zwierzęcego, spożywając minimalne ilości olejów roślinnych oraz jedząc dużo pełnych ziaren, fasoli, warzyw i owoców.
  • W porozumieniu z lekarzem wypróbuj następującą suplementację:- feverfew: 250 mg dziennie lub dwa do trzech świeżych liści- imbir: 1/2 do 1 łyżeczki (1 do 2 gramów) świeżego sproszkowanego imbiru dziennie- magnez: od 400 do 700 miligramów dziennie łącznie (produkty spożywcze i suplementy, jeśli są stosowane) lub 200 mg dziennie jako suplement- wapń: zmniejsz straty wapnia poprzez unikanie białka zwierzęcego, kofeiny, tytoniu oraz nadmiaru sodu i cukru. Jeśli chcesz, możesz zażywać od 1000 do 2000 miligramów dziennie pierwiastkowego wapnia, regularne ćwiczenia fizyczne zachowują wapń w kościach, czyli tam gdzie trzeba.

    – zażywaj co najmniej 2000 jm (IU) witaminy D3

Jeśli wystąpi migrena, wypróbuj następujące działania:

  • Chociaż kofeina może być migrenowym wyzwalaczem dla niektórych osób, dla innych jest to lekarstwem. Wypij jedną do dwóch filiżanek mocnej kawy w pierwszych chwilach ataku.
  • Zjedz coś,co posiada skrobię, np. ryż, ziemniaki, krakersy lub chleb. Tak, produkty z pszenicy są wyzwalaczami migrenowymi dla niektórych osób, ale jeśli możesz je tolerować, mogą rzeczywiście pomóc. Niektórzy ludzie dowiadują się, że faktycznie potrzebują skrobi w czasie migreny, tosty, krakersy, makaron, ziemniaki mogą zmniejszyć ból głowy lub nudności, a nawet skrócić atak.
  • Wypicie szklanki wody z 500-600 mg sproszkowanego imbiru (czyli ok. 1/4 łyżeczki)
  • Żucie 1200-1600 mg wapnia gdy poczujesz, że zbliża się atak. Unikaj jednak pokusy pobierania wapnia z mleka, jogurtu lub innego zwierzęcego źródła. Sprawiają znacznie większe kłopoty niż by się mogło wydawać.
  • Połóż się w cichym ciemnym pokoju, użyj gorącego lub zimnego kompresu i zrób masaż skroni, najlepiej zaśnij.
  • Wielu osobom pomaga też akupunktura.

Musisz wypróbować, aby zobaczyć czy te rozwiązania zadziałają na Ciebie. Ale każde z nich jest na pewno lepsze niż metody farmakologiczne i środki przeciwbólowe z całą gamą skutków ubocznych.

 

DISCLAIMER:

Moje artykuły to osobiste przemyślenia na temat szeroko pojętej tematyki zdrowotnej na bazie informacji z jak najlepiej wybranych źródeł oraz własnego doświadczenia. Nie zastępują profesjonalnej porady lekarskiej. Pamiętaj – o swoim zdrowiu i zdrowiu swoich dzieci decydujesz Ty sam.

Źródła:

Egger J, Carter CM, Wilson J, Turner MW. Is migraine a food allergy? A double-blind controlled trial of oligoantigenic diet treatment. Lancet. 1983;2:865-289.

Millichap JG, Yee MM. The diet factor in pediatric and adolescent migraine. Pediatr Neurol. 2003;28(1):9-15.

Ernst E, Pittler MH. The efficacy and safety of feverfew (Tanacetum parthenium L.): an update of a systematic review. Public Health Nutr. 2000;3(4A):509-514.

Johnson ES, Kadam NP, Hylands DM, Hylands PJ. Efficacy of feverfew as prophylactic treatment of migraine. Br Med J. 1985;291:569-573.

Murphy JJ, Heptinstall S, Mitchell JRA. Randomised double-blind placebo-controlled trial of feverfew in migraine prevention. Lancet. 1988;2:189-192.

Thys-Jacobs S. Vitamin D and calcium in menstrual migraine. Headache. 1994;34:544-546.

Thys-Jacobs S. Alleviation of migraines with therapeutic vitamin D and calcium. Headache. 1994;34:590-592.