Twoje dziecko wygląda jak po ospie, drapie się, jest marudne i nie może w nocy spać?

Sama drapiesz się co chwilę i odpędzasz naloty małych brzęczących helikopterów?

Nie zabijam żadnych owadów, much, pająków, robaków itp. ale komar jest wyjątkiem. Skoro on atakuje mnie i co gorsza moje dziecko w tak bezczelny sposób, to mam prawo do walki i nie mam za grosz litości.

Niestety chemiczne rajdy i tym podobne może i skutecznie są w stanie zabić komary, ale wyniszczają też przy tym nasze organizmy, a nie o to przecież chodzi.

Na szczęście w Polsce nie słyszy się o wirusie ZIKA przenoszonym przez komary (choć kilka przypadków zachorowanie na tę chorobę już zostało odnotowane; może właściwie to nie przez komary lecz przez glifosat z herbicydów Monsanto), ale mimo wszystko lepiej się przed komarami chronić – oczywiście w 100 procentach naturalnie i bezpiecznie (a nie np. stosując dostępny w USA środek DEET – który był wykorzystywany jako broń biologiczna).

Rozwiązaniem są olejki eteryczne, wiele związków w nich występujących ma właściwości odstraszające owady. Jeden olejek może zawierać od setek do tysięcy związków – terpenów, alkoholi, estrów, ketonów, aldehydów, fenoli, alkoholi, estrów i innych, których nie znoszą owady.

Współczesna nauka dopiero zaczyna docierać do tego, które ekstrakty roślinne są w stanie skutecznie zniechęcić owady. Na szczęście udowodniono już, że kilka olejków eterycznych działa wyjątkowo odpychająco na komary.

Olejek werbenowy (Litsea) – oryginalnie pochodzący z owocu drzewa Litsea Cubeba rosnącego w Japonii, Chinach i Azji Południowo-Wschodniej, o pięknym cytrynowym zapachu znalazł się wśród 23 przebadanych olejków na pierwszym miejscu jako najlepiej odstraszający te owady. Świetne działanie wykazują również olejek geranium i olejek z drzewa różanego czyli palisandra. Wyniki tego badania zostały opublikowane we wrześniowym numerze magazynu Journal of Arthropod-Borne Diseases.

Pozostałe olejki – wymieniam w kolejności od najwyższej skuteczności, to:

  1. Werbena
  2. Palisander
  3. Geranium

  4. Trawa cytrynowa
  5. Eukaliptus cytrynowy
  6. Kamfora
  7. Citronella
  8. Galbanum (wg encyklopedii PWN – gumożywica wydzielana z łodyg i kłącza bylin Ferula galbaniflua i Ferula rubricaulis (rosnących w Afganistanie i Iranie) w postaci zastygającego na powietrzu mleczka)

  9. Koper ogrodowy
  10. Cynamon

Właściwości odpychające owady olejku z werbeny zostały wykazane także w innych badaniach. W 2015 synergiczne efekty tych samych 10 olejków oceniano w różnych kombinacjach, w szczególności ukierunkowane na komary egipskie. Najbardziej skuteczne mieszanki miały werbenę jako jeden ze składników, zwłaszcza w połączeniu z olejkiem z eukaliptusa cytrynowego oraz z trawy cytrynowej. Mali krwiopijcy wyraźnie nie znoszą cytrynowego zapachu.

Lemon Eucalyptus, Geranium i Rosewood czyli drzewo różane

W olejku z liści cytrynowego eukaliptusa (olejek z liści rośliny Corymbia citriodora) zawarte jest 85 % cytronelolu, a to z kolei niezwykle skuteczny środek odpychający komary. Nie mylcie go jednak z olejkiem cytrynowym eukaliptusa, który zrobiony jest z cytryn tej rośliny, ten olejek nie jest taki sam, jest produktem ubocznym procesu destylacji.

Innym olejkiem zawierający cytronelol jest olejek z geranium. Biorąc pod uwagę jego podobieństwo chemiczne z geranium, nie dziwne, że zajmuje trzecie miejsce w odstraszaniu komarów. Olejek pochodzi z graveolenes pelargonia, krzew rosnący w RPA, Zimbabwe i Mozambiku. Ma on przyjemny zapach w zakresie od cytrynowego do różanego, w zależności od wieku liści. Olejek geraniowy ma szereg korzyści leczniczych oraz przeciwgrzybicze. Jakiś czas temu roślina taka stała w prawie każdym domu na parapecie i jej potarte liście świetnie działały na zapalenia ucha.

Olejek z palisandra (Aniba rosaeodora) – czyli wiecznie zielonego drzewa różanego z Peru i Brazylii, zwany także „Bois-de-Rose”, należy wraz z kamforą, laurem i cynamonem do rodziny roślin Lauraceae czyli wawrzynowate. Palisander wykazuje wiele korzyści zdrowotnych, działa jako środek przeciwbólowy, pomaga w gojeniu ran, redukcji stresu i astmy.

I jeszcze 6 innych olejków o potwierdzonym działaniu:

1. Jagodlin wonny: ylang-ylang

2. Kocimiętka (Nepeta cataria) – olejek eteryczny, który zawiera nepetalakton, została uznana za 10 razy bardziej skuteczną w odpieraniu komarów niż większość komercyjnych substancji. Za to uwaga – bo w zamian przyciąga koty, gdyż nepetalankton jest najprawdopodobniej kocim feromonem.

3. Goździki: nierozcieńczony olejek goździkowy skutecznie odpycha 100 procent komarów od dwóch do czterech godzin.

4. Tymianek

5. Kurkuma: olejki eteryczne Curcuma longa, Ar-turmerone i kurkuminoidy wykazały wyższą skuteczność odstraszania niż DEET

6. Drzewo herbaciane

Jak stworzyć własny środek przeciwko komarom?

Pamiętaj, że olejki eteryczne są bardzo skuteczne na początku, ale ochrona szybko zanika ze względu na ich lotność, innymi słowy szybko odparowują. Dlatego naturalny środek odstraszający należy stosować częściej niż te chemiczne. Efekty odpychające owady olejków eterycznych mogą trwać od kilku minut do kilku godzin.

Należy również pamiętać, że niektóre olejki eteryczne działają drażniąco na skórę, więc trzeba je koniecznie rozcieńczyć – w wodzie lub w innym oleju bazowym (np. kokosowym).

A tu jak zrobić środek przeciw komarom domowym sposobem (wg zielarki Annmarie Gianni):

1. Środek przeciw komarom na bazie wody

W buteleczce z dyfuzorem (np. butelka do sprayowania oliwy czy balsamico) do 120 ml destylatu wodnego z oczaru wirginijskiego (można kupić w internecie) lub wody destylowanej dodaj 10 kropli głównego olejku eterycznego, którego chcesz użyć wraz z kilkoma kroplami kilku innych olejków (wg dostępności i skuteczności działania przeciwkomarowego).

Dodatkowo może być pomocny jakiś emulgator jak np. żel z aloesu, ocet lub wódka, która działa również jako środek konserwujący.

Spray można rozpylać na skórę i łatwo często powtarzać tę czynność. W przypadku dziecka – najlepiej na ubranie z dala od twarzy, na nóżki, na buty.

2. Środek przeciw komarom na bazie oleju

Z 250 ml oleju bazowego wymieszaj ok. 40-50 kropel wybranych olejków eterycznych. Olejem bazowym może być: olej sojowy (nie GMO), słonecznikowy, z pestek moreli, kokosowy, z pestek winogron, jojoba, migdałowy, oliwa oliwek lub olej Neem czyli z miodli indyjskiej. Dodatek waniliny przedłuża działanie obydwu środków. Przy łóżeczku dziecka możesz też położyć waciki nasączone olejkami – w bezpiecznej odległości od twarzy, tak aby ich aromatyczny zapach odstraszał komary.

Olejki eteryczne – na co uważać?

Pamiętaj, że olejki eteryczne zastosowane u dzieci – doustnie lub bezpośrednio na skórę (bez rozcieńczania) – mogą być bardzo toksyczne i nawet powodować drgawki u dzieci jeśli zostaną spożyte lub wchłonięte (np. poprzez inhalację) w większej dawce (czyli takiej która dla dorosłego człowieka jest normalna).

Olejki eteryczne to destylowane lotne składniki aromatyczne rośliny, które są bardzo silnie skoncentrowane. Należy pamiętać, że jedna kropla olejku jest równoważna 15-40 filiżankom naparu z danego zioła, lub 10 łyżeczkom nalewki. Takich ilości nie można podawać dzieciom.

Zabaw się więc w małego chemika i stwórz dla swojej rodziny bezpieczny środek przeciw komarom. Komarom mówimy stanowcze nie, bzykanie od czasu do czasu nie zaszkodzi.

DISCLAIMER:

Moje artykuły to osobiste przemyślenia na temat szeroko pojętej tematyki zdrowotnej na bazie informacji z jak najlepiej wybranych źródeł oraz własnego doświadczenia. Nie zastępują profesjonalnej porady lekarskiej. Pamiętaj – o swoim zdrowiu i zdrowiu swoich dzieci decydujesz Ty sam.

Źródła:

  1. Corbel V i in.”Dowody na hamowanie cholinesterazy w układzie nerwowym owadów i ssaków przez odstraszający owady DEET” BMC Biology 2009; 7 (47) DOI: 10,1186 / 1741-7007-7-47
  2. Uniyal A i in. „Reakcja behawioralna komarów Aedes aegypti na olejki eteryczne” Journal of Athropod Borne Dis. 2016; 10 (3): 370-380 PMCID: PMC4906743
  3. Uniyal A i in. „Synergiczne działanie olejków przeciw komarom Aedes aegypti, nosicielom wirusów denga i chikungunya” International J Mosquito Reasearch 2015; 2 (4): 29-35 ISSN: 2348-5906
  4. Maia MF i Moore J. S „Roślinne substancje odstraszające owady: przegląd skuteczności, rozwoju i testy” Malaria Journal 2011; 10 (supl 1): S11 DOI: 10,1186 / 1475-2875-10-S1- S11
  5. Noosidum A i in. „Właściwości odpychające olejków eterycznych z Melaleuca Leucadendron L., Litsea cubeba (Lour.) Persoon i Litsea salicifolia (Nees) na komary Aedes aegypti (L.)” J Vector Ecology 2008; 33 (2): 305-312 doi: http://dx.doi.org/10.3376/1081-1710-33.2.305
  6. Amer A i Mehlhorn H. „Właściwości odpychające czterdziestu jeden olejków eterycznych wobec komarów Aedes, Anopheles i Culex” Parasitology Research 2006; 99: 478 doi: 10.1007 / s00436-006-0184-1
  7. Tawatsin A i in. „Właściwości odpychające olejków eterycznych z roślin w stosunku do komarów” J Vector Ecology 2001 czerwiec; 26 (1): 76-82 PMID: 11469188
  8. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=10460442